ทำไมกระบองเพชรมีหนาม

            กระบองเพชรเป็นพืชชนิดหนึ่งที่อยู่ในทะเลทราย สามารถเติบโตได้แม้ในที่ที่แห้งแล้งกันดาร ต้นกระบองเพชรสามารถเก็บน้ำไว้ในลำต้นได้จำนวนมาก และมันจะเปลี่ยนใบเป็นหนาม เพื่อลดการคายน้ำนั่น

            ในทะเลทราย นานๆจะมีฝนตกลงมาสักครั้งหนึ่ง วิธีการที่จะอยู่รอดในสภาวะน้ำน้อยคือ

1. การรับน้ำฝนอย่างรวดเร็ว โดยส่วนรากของกระบองเพชร จะแผ่ขยายบนผิวดินตื้นๆ เพื่อที่มันจะได้ดูดซับน้ำบริเวณผิวดินเอาไว้ได้มากๆ
2. ต้นกระบองเพชรจะเก็บกักน้ำไว้ในลำต้นเป็นจำนวนมาก 
3. เปลี่ยนใบเป็นหนาม เพื่อลดการคายน้ำ นอกจากนี้ลำต้นของมันยังมีไขหนาๆ เหมือนขี้ผึ้ง หรือแว็กซ์ เคลือบอยู่ เพื่อป้องกันการสูญเสียน้ำอีกทาง

            โดยปกติพืชจะใช้ใบในการทำหน้าที่ปรุงอาหาร แต่กระบองเพชรจะใช้ลำต้นในการทำหน้าที่แทน ลำต้นของกระบองเพชรจะมีรูปากใบน้อยมาก ทำให้เกิดการคายน้ำได้น้อย  

            

            นอกจากนั้นหนามของมันยังมีประโยชน์ในการช่วยป้องกันสัตว์ต่างๆ มากัดกินลำต้นของมันอีกด้วย

ประโยชน์ของกระบองเพชร

ประโยชน์ของกระบองเพชร

            มีผลการวิจัยจากต่างประเทศเชื่อกันว่า แคคตัส หรือ กระบองเพชร นำมาตั้งหน้าคอมพิวเตอร์ สามารถช่วยลดรังสีที่แผ่ออกมาจากคอมพิวเตอร์ได้

            จากการวิจัยพบว่า “ หนาม ” ของแคคตัสหรือกระบองเพชรเป็นสื่อดูดรังสีจากโทรทัศน์และคอมพิวเตอร์ ยิ่งกระบองเพชรที่มีหนามมากก็น่าจะดูดรังสีได้มาก ต้นกระบองเพชรจึงเป็นที่นิยมที่จะเอามาตั้งไว้หน้าจอคอมพิวเตอร์

            วิธีการเลี้ยงกระบองเพชรหน้าจอคอมพิวเตอร์หรือโทรทัศน์นั้น จะต้อง
1. รดน้ำสัปดาห์ละ 1 ครั้ง และนำไปรับแดด 
2.ใช้ไม้จิ้มฟัน จิ้มลงในดินก่อนว่าชื้นหรือไม่(ไม้จิ้มฟันต้องไม่เปียก) ถ้าชื้นก็ต้องเอาไปรับแดดต่อ ไม่ควรเอาไปเก็บ เพราะถ้านำมาตั้งไว้หน้าจอขณะที่ดินยังชื้นอยู่ จะทำให้ต้นขึ้นราและตายได้ในที่สุด

         นอกจากจากนี้สารสกัดจากกระบองเพชรบางประเภทยังช่วยลดอาการเมาค้าง และลดน้ำหนักได้ นักเดินทางในทะเลทราย อาศัยดื่มน้ำจากลำต้นของกระบองเพชรในระหว่างการเดินทาง ส่วนผลของกระบองเพชรบางพันธุ์ สามารถนำไปทำแยมได้ จากรูปข้างบน ผลของกระบองเพชรพันธุ์นี้ ก็สามารถนำมารับประทานสด หรือทำไปทำแยมได้

ความเชื่อ

ความเชื่อ

    การเป็นมงคล คนไทยโบราณเชื่อว่าบ้านใดปลูกต้นกระบองเพชรไว้ประจำบ้านจะทำให้เกิดโชคลาภ เพราะถ้าผู้ใดปลูกต้นกระบองเพชรให้ เกิดดอกได้มากและสวยงามแสดงว่าผู้นั้นจะมีโชคลาภ ดังนั้นคนไทยโบราณถือว่าเป็นไม้เสี่ยงทายชนิดหนึ่ง นอกจากนี้ยังเชื่ออีกว่ายังสามารถป้องกันศัตรูจากภายนอกได้อีกด้วย เพราะต้นกระบองเพชรมีหนามและความคงทนแข็งแรง ดังนั้นคนไทยโบราณจึงนิยมปลูกตามแนวรั้วบ้าน เพื่อให้เป็นที่กลัวเกรงของศัตรูภายนอกตำแหน่งที่ปลูกและผู้ปลูก เพื่อเป็นสิริมงคลแก่บ้านและผู้อาศัย ควรปลูกต้นกระบองเพชรไว้ทางทิศตะวันตก ผู้ปลูกควรปลูกในวันเสาร์ เพราะโบราณเชื่อว่าการปลูกไม้เพื่อเอาคุณทั่วไปให้ปลูกในวันเสาร์

การดูแลรักษา

การดูแลรักษา

• แสง : ต้องการแสงแดดน้อยในร่ม จนถึงแสงแดดจัดกลางแจ้ง
• น้ำ : ต้องการปริมาณน้ำน้อย ทนต่อความแห้งแล้งให้น้ำ 7-10 วัน/ครั้ง หรือแล้วแต่ความเหมาะสม
• ดิน : ดินร่วนปนทราย ความชื้นปานกลาง
• ปุ๋ย : ควรใส่ปุ๋ยคอก หรือปุ๋ยหมัก อัตรา 0.5-1 กิโลกรัม/ต้น ใส่ปีละ 5-6 ครั้ง
• การขยายพันธุ์ : การใช้เมล็ด และการปักชำ การปักชำเป็นวิธีที่นิยมและได้ผลดี
• ศัตรูพืช : ไม่ค่อยมีปัญหาเรื่องศัตรูพืช เพราะเป็นไม้ที่มีความทนทานต่อการทำลายของศัตรูพืชได้ดี
• โรค : โรครากเน่า (Sclerotium root rot)
  • อาการ : ลำต้นเหี่ยว และแคระแกร็น
  • การป้องกัน : ควบคุมการให้น้ำ และความชื้นอย่างเหมาะสม
  • การรักษา : ตัดส่วนที่เป็นโรคทิ้งหรือปลูกใหม่

การปลูกเลี้ยง

การปลูกเลี้ยง

การปลูกแบ่งเป็น 2 วิธี

1. การปลูกในกระถางเพื่อประดับภายในอาคารและภายนอกอาคาร ใช้กระถางทรงและขนาดต่างกันแล้วแต่ชนิดพันธุ์ คือตั้งแต่ขนาด 4-10 นิ้ว ใช้ปุ๋ยคอกหรือปุ๋ยหมัก:ทรายหรือดินร่วน อัตรา 1:1 ผสมดินปลูก การเปลี่ยนกระถางแล้วแต่ความเหมาะสมของชนิดพันธุ์และผู้ปลูก แต่ถ้าจะให้เจริญสวยงามต้องควบคุมเรื่องปุ๋ย และน้ำให้ถูกวิธี
2. การปลูกในแปลงปลูกเป็นแนวรั้วบ้าน แต่จะต้องเป็นชนิดพันธุ์ ที่ค่อนข้างใหญ่ แข็งแรง ขนาดหลุมปลูก 30 x 30 x 30 เซนติเมตร ใช้ปุ๋ยคอกหรือปุ๋ยหมัก : ดินร่วน อัตรา 1:3 ผสมดินปลูก

ลักษณะทางพฤษศาสตร์

ลักษณะทางพฤษศาสตร์

ลักษณะทั่วไป กระบองเพชรเป็นพรรณไม้ยืนต้นขนาดเล็กถึงขนาดกลาง ลำต้นมีความสูงประมาณ 1-12 ฟุต ลำต้นมีสีเขียวหรือเขียวคล้ำ มีขนหรือหนามรอบต้นหรือไม่มีก็ได้แล้วแต่ชนิดพันธุ์ ลักษณะต้นเป็นเหลี่ยมรูปทรงกระบอกรูปทรงกลม หรือแล้วแต่ชนิดพันธุ์ ใบคือส่วนของลำต้นที่ทำหน้าที่แทนใบ หรือบางชนิดก็มีใบแบนกลมหนาใหญ่ อาจมีดอกสีแดง สีเหลือง หรือสีขาว ลักษณะดอกและขนาดดอกขึ้นกับชนิดพันธุ์

นิเวศวิทยา

นิเวศวิทยา

    มีหลายชนิดที่อยู่ในทะเลทราย แต่บางชนิดอยู่ตามป่าธรรมดาหรือสภาพแวดล้อมทั่วไป กระบองเพชรส่วนใหญ่จะมีตามทะเลทรายมากกว่า ต้นกระบองเพชรที่ ขายทั่วไปที่จะเป็นแบบบอนไซหรือชนิดที่มีขนาดปกติ แบบทั่วไปที่มีขนาดปานกลางเท่ากับต้นจริง กระบองเพชรจะเปลี่ยนใบเป็นหนาม เพื่อลดการคายน้ำ เป็นไม้ประดับ